Phụ nữ thời kỳ sau mãn kinh, do giảm các hormon sinh dục nên hay mắc chứng bệnh loãng xương. Ở nam giới ngoài tuổi 60 cũng có hiện tượng giảm nồng độ hormon gây ra bệnh loãng xương.
- Nội tiết tố nữ là gi?
- dấu hiệu mất cân bằng nội tiết tố nữ
- điều trị rối loạn nội tiết tố nữ
- noi tiet to nu la gi
- dau hieu mat can bang noi tiet to nu
- dieu tri roi loan noi tiet to nu
Phụ
nữ thời kỳ sau mãn kinh, do giảm các
hormon sinh dục nên hay mắc chứng bệnh loãng xương. Ở nam giới ngoài tuổi 60 cũng
có hiện tượng giảm nồng độ hormon gây ra bệnh loãng xương.
Theo
Tổ chức Y tế Thế giới, loãng xương là một bệnh xương toàn thân do giảm sức chống
đỡ của hệ xương và làm tăng nguy cơ gãy xương. Khả năng chống đỡ của xương được
đánh giá bởi mật độ khoáng của xương và chất lượng xương. Để đánh giá mật độ
xương, ngày nay ở Việt Nam đã có nhiều máy đo được mật độ xương ở cổ xương đùi,
cột sống thắt lưng và đo toàn thân.
Biến
chứng gãy cổ xương đùi do loãng xương.
Các
nhóm tuổi cần chú ý khi điều trị loãng xương: Nhóm tuổi 50-60, đây là nhóm tuổi
sau mãn kinh đối với nữ. Nhóm tuổi 60 - 80 cả nam và nữ. Nhóm tuổi trên 80 cả
nam và nữ.
Tại
sao phải điều trị loãng xương?
Sự
mất xương diễn ra từ từ, loãng xương được coi là bệnh thầm lặng. Bởi vậy khi
bệnh nhân xuất hiện cơn đau cấp ở vùng lưng hay mạng sườn và đau tăng khi thay
đổi tư thế, trên phim chụp cột sống đoạn lưng hay đoạn thắt lưng thấy xẹp lún
đốt sống gọi là tình trạng loãng xương nặng. Loãng xương thường dẫn đến gãy
xương. Trong cộng đồng người ta thấy tần suất gãy xương do loãng xương rất
thường gặp, đặc biệt ở phụ nữ sau mãn kinh thường hay bị xẹp lún đốt sống. Ở nam
giới thường hay bị gãy cổ xương đùi. Ngoài ra, gãy đầu dưới xương quay. Ngày
nay, tuổi thọ được nâng cao tuy nhiên tuổi gãy xương thường gặp sau 65 tuổi. Gãy
xương chi phí điều trị tốn kém, đối với gãy cổ xương đùi tăng tỷ lệ tử vong
trong năm đầu tiên và để lại di chứng nặng nề, ảnh hưởng chất lượng sống, tiên
lượng rất xấu. Ở bệnh nhân loãng xương đã gãy xương không chỉ gãy một lần mà còn
gãy nhiều lần, đồng nghĩa việc tái phát gãy xương rất cao. Điều trị với mục đích
giảm đau nhanh cho bệnh nhân trong trường hợp đau cấp do gãy xương và tăng khả
năng vận động, phòng ngừa gãy xương mới.
Các
yếu tố nào gây nguy cơ gãy xương? Ở nhiều gia đình người ta thấy có yếu tố di
truyền về loãng xương và gãy xương. Phụ nữ sau tuổi mãn kinh, hay mãn kinh sớm
trước 45 tuổi. Chế độ ăn nghèo canxi và vitamin D. Nam giới hút thuốc lá và uống
quá nhiều rượu.
Những
người có cơ thể bé nhỏ, những người ít hoạt động thể lực và có yếu tố nguy cơ
ngã cao.
Ðiều
trị loãng xương cần chú ý điều gì?
Điều
trị loãng xương có sự khác biệt giữa nữ và nam và ở các lứa tuổi khác nhau. Lứa
tuổi 50-60; tuổi 60-80 và ngoài 80 tuổi. Điều trị loãng xương không gãy xương và
loãng xương có gãy xương. Để cho hệ vận động được tốt, các hoạt động thể lực
thường xuyên rất cần thiết như đi cầu thang bộ, vì tổ chức xương là một mô sống
luôn luôn được đổi mới. Cung cấp đủ vitamin D, ngoài chế độ dinh dưỡng và phơi
nắng khoảng 30 phút mỗi ngày trước 9 giờ sáng, kiểm tra lượng vitamin D của bản
thân có đủ hằng số sinh lý. Thiếu vitamin D có thể gây nên nhiều bệnh đi kèm
không chỉ bị loãng xương, nhuyễn xương, mà còn giảm khối lượng cơ nên nguy cơ té
ngã cao. Việc cung cấp đủ canxi và protein là rất bổ ích cho người mắc chứng
loãng xương. Thầy thuốc chọn lựa thuốc điều trị loãng xương tùy thuộc các đặc
điểm riêng của từng người bệnh. Khi điều trị, người bệnh cần tuân thủ chỉ định
điều trị của bác sĩ như: uống thuốc hàng ngày, hàng tuần, hàng tháng, hàng năm.
Thầy thuốc và người bệnh nên có sự liên hệ để theo dõi đáp ứng của thuốc và tác
dụng không mong muốn do thuốc gây ra. Thuốc uống hàng tuần ví dụ fosamax mỗi
tuần uống 1 viên và kéo dài trong nhiều năm từ 4 - 5 năm. Thuốc truyền tĩnh mạch
ví dụ aclasta mỗi năm truyền tĩnh mạch 1 lần (truyền thuốc ở bệnh viện) và điều
trị liên tục trong 3 năm. Các thuốc nhóm này ở ngày đầu uống thuốc hay truyền
thuốc có thể gây sốt, đau cơ, hội chứng giả cúm, đau đầu gặp và đau khớp làm cho
bệnh nhân thấy khó chịu. Để giảm bớt các triệu chứng trên bệnh nhân cần uống đủ
nước, uống đủ canxi và vitamin D khi điều trị.
Ở
người già ngoài 80 tuổi, việc luyện tập cần chú ý đề phòng té ngã vì nguy cơ gãy
xương rất cao ở người cao tuổi. Để tránh giảm khối lượng cơ và mật độ xương,
ngoài việc đi bộ chú ý cung cấp đủ thực phẩm giàu protein, đủ canxi, vitamin D.
Điều trị loại thuốc ức chế hủy xương như biphosphonat (fosamax hoặc aclasta). Ở
người già không sử dụng loại raloxifene vì không phòng được gãy cổ xương đùi và
thuốc này làm tăng nguy cơ huyết khối. Ở Việt Nam hiện tại chưa có denosumab
(prolia), thuốc tiêm dưới da cách 6 tháng tiêm một lần. Điều trị loãng xương cho
người già ngoài 80 tuổi không những sử dụng các thuốc làm giảm nguy cơ gãy xương
cột sống, gãy cổ xương đùi và gãy cổ tay, mà cần chú ý dự phòng nguy cơ té
ngã.
Ai
nên đo mật độ xương?
Phụ
nữ sau mãn kinh hoặc mãn kinh sớm. Ở người già, mất xương tăng theo tuổi. Những
người có ông, bà, bố, mẹ bị loãng xương. Những người có cuộc sống tĩnh tại, ít
vận động. Bệnh nhân điều trị bằng corticoid kéo dài và thuốc chống co giật. Phụ
nữ trẻ chán ăn do mắc chứng tâm thần. Nam giới uống nhiều rượu hoặc hút nhiều
thuốc lá. Những người thấp bé nhẹ cân hay chỉ số khối cơ thể dưới 19 (kg/m2).
Mất chất khoáng và biến dạng đốt sống. Những người mắc các bệnh nội tiết như suy
giảm nội tiết tố, cường giáp hoặc điều trị bằng thuốc thyroxine. Bệnh nhân mắc
các bệnh khớp viêm mạn tính như viêm khớp dạng thấp và viêm cột sống dính khớp.
Bệnh nhân trước đó bị gãy khớp háng...






0 nhận xét:
Đăng nhận xét